Diagnoza fizjoterapetyczna dzieci

Dzieci w okresie najintensywniejszego rozwoju zgłaszają często dolegliwości dotyczące układu ruchu. Uskarżają się na bóle kręgosłupa lub kończyn dolnych, które powinny skłonić rodzica do znalezienie przyczyn dyskomfortu dziecka. Częstym powodem bólu pleców i kończyn u dzieci są wady postawy. Są to nieutrwalone zaburzenia krzywizn kręgosłupa oraz symetrycznej pracy kończyn. Niepokój rodziców wzbudza także nieprawidłowe przystosowanie posturalne dziecka podczas codziennych aktywności. Może to prowadzić do niekorzystnych wzorców ruchowych, które w konsekwencji ukształtują wadliwie układ mięśniowo-szkieletowy.

W trakcie dzieciństwa możemy wyróżnić dwa newralgiczne okresy w których kontrola postawy dziecka powinna być obowiązkowa. Pierwszy okres krytyczny posturogenzy to 6-7 rok życia, kiedy dziecko obejmuje obowiązek szkolny, a związane z tym działania wymuszają pozycję i aktywności nie zawsze adekwatne do możliwości dziecka.

Drugi taki okres przypada na czas dojrzewania dziecka, a tym samym jest to moment szybszego wzrostu i przyspieszenia stopnia kostnienia kręgosłupa, który jako stelaż dla innych stawów warunkuje ich prawidłową pracę. Osiągniecie pełnego stopnia skostnienia znacznie ogranicza możliwości korekcji dysfunkcji w układzie ruchu, które

z czasem utrwalają się i mogą rzutować na sprawność pacjenta w kolejnych latach życia.

Aby efektywnie wspierać rozwój dziecka i dbać o jego przyszłość badanie postawy powinno się wykonywać już u dzieci w wieku 4 lat i monitorować przez kolejne lata, aby nie przeoczyć indywidualnego dla każdego dziecka momentu intensywnego wzrostu a co za tym idzie dynamicznych zmian w obrębie układu ruchu.

Diagnoza fizjoterapeutyczna polega na zidentyfikowaniu istniejących lub potencjalnie nieprawidłowych funkcji ciała oraz ograniczeń aktywności wynikających z zaburzonej współpracy poszczególnych elementów organizmu. Jest również wynikiem wyciągnięcia wniosków dotyczących codziennego funkcjonowania pacjenta zarówno
w pozycji statycznej jak i dynamicznej.

Diagnoza fizjoterapeutyczna ma na celu rozpoznanie rodzaju dysfunkcji,opracowanie programu terapeutycznego, ale także uświadomienie pacjentowi i jego rodzinie aktualnego problemu, zaopatrzenie rodziny pacjenta
w sposoby radzenia sobie z aktywnościami pogłębiającymi wadę oraz zachęcenie do samodzielnej korekcji
w warunkach domowych poprzez taką organizację czynności codziennych aby wspomagały terapie.

Diagnozę przeprowadza się w oparciu o : ● Wywiad

Wywiad z pacjentem uwzględnia część personalną, informacje dotyczące aktualnych problemów z układem ruchu oraz analizę aktywności codziennych mających wpływ na schorzenie

● Statyczne badanie pacjenta,

Jedną z najszybszych i najbardziej dostępnych metod diagnostycznych jest badanie pacjenta wg. metod oglądowych. Każdego badanego poddaje się ocenie oglądowej przeprowadzonej w płaszczyźnie czołowej ( z przodu i z tyłu) oraz strzałkowej( z boku). Podczas badania zwraca się uwagę na ukształtowanie kręgosłupa oraz kończyn, ocenia się wielkości asymetrii w obrębie tułowia i kończyn porównując prawą i lewą stronę ciała.

W trakcie badania pacjent pozostaje w samej bieliźnie przyjmuje swobodną postawę a następnie zmienia swoje ustawienie względem badającego, aby można było ocenić korelacje pomiędzy poszczególnymi częściami ciałą .

● Dynamiczne badanie pacjenta

Badanie aktywnej pracy ciała umożliwia rozpoznanie jakościowej i ilościowej dystrybucji napięcia mięśniowego. Niewłaściwy rozkład napięcia może być przyczyną problemów ruchowych, zaburzonego rozwoju psychoruchowego ale przede wszystkim może przyczynić się do pogłębienia wad postawy i nieprawidłowej pracy organizmu.

Podczas badania dynamicznego ocenia się siłę mięśniową, zakres ruchomości w stawach, analizuje się chód pacjenta oraz wykonuje się testy funkcjonalne.

Testy funkcjonalne umożliwiają ocenę czynności narządu ruchu w całości oraz określają wydolność badanych grup mięśniowych, są cennymi wskazówkami postępowania korekcyjnego oraz prostym sposobem weryfikacji efektów terapii.

● Obserwacja swobodnej aktywności pacjenta

Obiektywne spojrzenie na pacjenta podczas spontanicznych czynności umożliwia zweryfikowanie diagnozy w naturalnych dla niego warunkach, oraz spojrzenie na problem pod kątem funkcjonalnych możliwości korekcyjnych. Obserwuje się możliwości dostosowania się ciała do aktualnych potrzeb.

● Badania dodatkowe

W trakcie procesu diagnostycznego fizjoterapeuta może posiłkować się dodatkowymi wynikami badań przeprowadzonych przez innych specjalistów tj. RTG, USG,itp., które pomagają we wnikliwej ocenie i postawieniu właściwej diagnozy.

Opracowała: Aleksandra Wrońska mgr fizjoterapii