ZMYSŁ DOTYKU – rady dla nauczycieli dzieci 6 letnich

 

Nauczycielu,

Czy wiesz, że zmysł dotyku to największy system sensoryczny u człowieka, ponieważ jego receptory znajdują się na całym naszym ciele (w 1 cm2 skóry jest około 200 punktów wrażliwych na ból, 20 wrażliwych na dotyk, ponad 10 wrażliwych na zimno i 1 na ciepło).

Za pomocą tego systemu układ nerwowy otrzymuje informacje z otoczenia i z wnętrza naszego ciała. Człowiek posiada wiele receptorów dotykowych odbierających bodźce z ucisku, temperatury, dotyku, wibracji. Wrażenia płynące z dotyku uczestniczą w wielu zjawiskach dokonujących się w mózgu i mają wpływ na wiele funkcji kształtujących się w organizmie.

W systemie dotykowym można wyodrębnić dwa komponenty:

1) obronny – stawia w gotowości nasz organizm w sytuacjach zagrożenia, jest nam potrzebny do przetrwania. Dziecko po urodzeniu ma przewagę tego systemu.

2) różnicujący –  pozwala nam czuć kiedy my dotykamy czegoś, poznawać kształt, fakturę, temperaturę, rozróżnić lekki dotyk od mocnego. Receptory tego systemu są rozmieszczone przede wszystkim w dłoniach, stopach, ustach i języku.

Dotyk dostarcza nam też informacji czy coś jest twarde, miękkie ale też gorące czy zimne, uczymy się, jaką powierzchnię, jaki kształt mają otaczające nas przedmioty.

W grupie przedszkolnej możemy zaobserwować dzieci nadwrażliwe na dotyk i podwrażliwe.

Dzieci nadwrażliwe dotykowo będą unikały dotyku, zabaw i gier w grupie rówieśników, lekkie dotkniecie często interpretują jako uderzenie, nie lubią być głaskane, łaskotane, a nawet przytulane.

Dzieci podwrażliwe: słabiej odczuwają zmiany temperatury, nie reagują na ból, czasem „specjalnie” wpadają na różne przedmioty, nie odczuwając zderzenia, dążą do kontaktu, do zderzania się, uścisku, przytulania.

Obserwując w grupie dziecko, które nie toleruje takiego czy innego dotyku, trzeba zwrócić uwagę na intensywność tej reakcji.Jeśli protest nie jest gwałtowny, można próbować zachęcać je do doświadczania go. Jeśli protest jest zdecydowany i gwałtowny, poinformuj o swoich spostrzeżeniach rodziców. Przymuszanie dziecka do doświadczania dotyku, pogłębi jedynie istniejący problem. Niechęć do wrażeń dotykowych staje się mniejsza na skutek oddziaływań, jakich doświadcza ono podczas spotkań z terapeutą integracji sensorycznej.

 

Anna Dobosz