Nie u wszystkich dzieci rozwój poszczególnych funkcji fizycznych i psychicznych przebiega równomiernie i harmonijnie, tempo rozwoju u różnych dzieci może być odmienne. Przy niejednakowym tempie rozwoju w poszczególnych zakresach mówi się o zakłóceniach jego rytmu. Nierównomierność rozwoju może polegać na rozbieżności między rozwojem fizycznym a psychicznym, a może też dotyczyć tylko poszczególnych sfer rozwoju psychicznego. Przyczyny zaburzeń i dysharmonii rozwojowych są różne. Mogą być spowodowane uszkodzeniem struktury i funkcji układu nerwowego w okresie płodowym i okołoporodowym, jak też we wczesnym dzieciństwie. Wpływ na powstanie zaburzeń w rozwoju dziecka ma także środowisko wychowawcze. Często rodzice i nauczyciele nie rozumieją mechanizmów trudności dziecka o zaburzonym rozwoju i traktują je zbyt rygorystycznie lub zbyt liberalnie, co powoduje nasilenie trudności.

Dysleksja

U dzieci wykazujących wybiórcze zaburzenia w rozwoju psychoruchowym, czyli tzw.  dysharmonię rozwoju, istnieje możliwość wystąpienia specyficznych trudności w nauce o  charakterze ryzyka dysleksji rozwojowej.  Najczęściej spotykane zaburzenia stanowiące o dysharmonii w rozwoju obejmują sferę  ruchową, poznawczą oraz emocjonalno-społeczną.

W sferze poznawczej:

W sferze emocjonalno-społecznej:

obserwujemy tu najczęściej nadmierny infantylizm uczuciowy przejawiający się w małym poczuciu obowiązku, niezdolności do podporządkowania się ogólnym

wymaganiom, nieumiejętnością współpracy w grupie rówieśniczej oraz nieadekwatnością reakcji emocjonalnych w stosunku do sytuacji.

Niezwykle ważne jest precyzyjne zdiagnozowanie problemów dziecka i odpowiednia terapia tak, by mogło ono być jak najszybciej włączone w program zajęć o charakterze korekcyjno-kompensacyjnym.

Równie istotne jest prowadzenie pracy psychoedukacyjnej z rodzicami, którym należy wyjaśnić istotę zjawiska dysharmonii rozwoju i ryzyka dysleksji, zredukować w ten sposób niepokój związany z nieznaną im problematyką i, często, poczuciem winy za spowodowanie zaburzeń oraz zachęcić do współpracy według programu terapeutycznego stworzonego dla ich dziecka.

LIDIA PIOTROWSKA
psycholog kliniczny, terapeuta pedagogiczny