Oddychanie jest jednym z ważniejszych procesów życiowych. Prawidłowy oddech zapewnia dobre funkcjonowanie całego organizmu, co w efekcie daje lepsze samopoczucie i zdrowie.

Proces oddychania ma ogromne znaczenie dla mowy. Nieprawidłowy oddech zakłóca ją, utrudnia, a czasem uniemożliwia. Trudności związane z oddychaniem obserwowane są w różnych zaburzeniach mowy. Najczęściej jest to niepłynność mówienia (jąkanie). Nieprawidłowa koordynacja układów oddechowego, fonacyjnego i artykulacyjnego powoduje różnego rodzaju trudności utrudniające mowę oraz znacznie obniża komfort osoby mówiącej.

Podstawowymi problemami związanymi z oddechem jest nieprawidłowy tor oddechu (tzw. oddychanie przez usta), zaburzenia płynności oddychania, a także zaburzenia jakości oddechu (oddech zbyt szybki lub płytki). Wszystkie te nieprawidłowości przyczyniają się do różnego rodzaju trudności widocznych w mowie. Mogą objawiają się np nosowym zabarwieniem głosu i zaburzeniami artykulacji niektórych głosek. U starszych pacjentów kłopoty z oddechem często sprzężone są z innymi nieprawidłowościami związanymi z emisją głosu.

Terapie wszelkich zaburzeń, w których istotną rolę odgrywa emisja, warto zacząć od ćwiczeń oddechowych, które będą stanowiły dobrą podstawę dla dalszej terapii.

Ćwiczenia oddechowe mają na celu przede wszystkim zwolnienie oddechu oraz wydłużenie fazy wydechowej. Ćwiczenia te można przeprowadzać na wiele sposobów.

Zastosowanie różnych technik relaksacyjnych i oddechowych daje możliwość osiągania lepszych efektów. Przykładem tego typu techniki są ćwiczenia oddechowe, będące elementem jogi. Pranajama to zbiór technik mających na celu opanowanie oddechu i jego lepszą kontrolę. Dzięki zastosowaniu tego typu praktyk, oddech może zostać maksymalnie spowolniony i zrytmizowany. Ma to kluczowe znaczenie w przypadku osób, u których kłopoty z oddychaniem patologicznie wpływają na fonacje.

Jestem logopedą i instruktorem rekreacji ruchowej ze specjalnością ćwiczenia psychofizyczne- joga. Jogą zajmuję się od czterech lat. Praktykuje jogę wg metody B.K.S Iyengara i prowadzę zajęcia indywidualne oraz grupowe.

Ponieważ oddech ma w logopedii kluczowe znaczenie, postanowiłam łączyć wybrane techniki oddechowe, które proponuje joga, z terapią zaburzeń mowy. Techniki te są bardzo naturalne i bezpieczne, nie wymagają żadnych specjalnych umiejętności. W naturalny i indywidualny sposób usprawniają oddech i pomagają w redukowaniu napięcia i stresu. Osobiście uważam, że techniki pranajamybardzo dobrze spełniają założenia logopedycznych ćwiczeń oddechowych. Pozwalają przede wszystkim na uspokojenie oddechu i wydłużenie poszczególnych faz. Obserwacja oddechu i samodzielne próby ćwiczeń przyczyniają się do osiągnięcia lepszej kontroli oddechu, co ma duże znaczenie dla poprawnej emisji głosu.